Economische effecten van versoepeling Corona maatregelen

Joris Docter -

In het begin van de lockdown hebben we een analyse gemaakt van het effect van het corona virus op de gebruikersstatistieken op het Gekko netwerk. Dit gaf een redelijk beeld van het effect van Corona op de economie in z’n algemeen. De cijfers waren toen erg negatief. Vorige week is echter de economie weer langzaam open gegaan en we hebben de cijfers opnieuw bekeken. Het goede nieuws is dat dit een duidelijk positief effect heeft. Het slechte nieuws is, dat we Corona nog steeds hard voelen. 

 

Activiteit op Gekko als indicator van de Nederlandse economie

Een belangrijk cijfer wat wij bij Gekko dagelijks controleren, is de totale activiteit op het systeem en hoe dit groeit. We vergelijken die dagelijkse activiteit met wat we normaal gesproken kunnen verwachten op het Gekko platform (een beetje zoals het RIVM de oversterfte berekent). Als de activiteit buitengewoon is, dan is het meestal zo dat er iets bijzonders aan de hand is (een onverwachte vrije dag of een crash van het systeem). Want de activiteit fluctueert meestal maar beperkt, zo’n plus of min 5% in activiteit ten opzichte van normaal. Vandaar dat dit een belangrijk cijfer is voor de gezondheid van het netwerk

Dit cijfer geeft echter ook een behoorlijk goed beeld over hoe de gehele Nederlandse economie het doet. Omdat op Gekko bijna 100.000 kleine ondernemers in allerlei sectoren de administratie van hun onderneming bijhouden, is de activiteit op het netwerk een goede steekproef van de totale economisch activiteit in Nederland. Toen wij dus een ongekende daling zagen in de activiteit dankzij Corona crisis zijn wij dit cijfer verder gaan analyseren als indicator voor de gehele Nederlandse economie.

 

Tijdens de lockdown waren de cijfers stabiel slecht

Zoals we in de analyse van week 1 van de lockdown hebben aangegeven, was het effect van de lockdown direct te zien. Na de eerste grote persconferentie van premier Rutte op donderdag 12 maart, ging de activiteit op Gekko de dag erna direct omlaag met 15% ten opzichte van normaal. De week daarna zakte de activiteit nog verder in en tikte we zelfs 25% minder activiteit aan. Ook in onze analyse van de daaropvolgende week was de activiteit structureel slecht. 

Sindsdien hebben we een stuk meer datapunten gekregen en konden we een daadwerkelijke statistische analyse uitvoeren. Gemiddeld daalde de activiteit tijdens de lockdown met 20,6% en fluctueerde de activiteit om dit gemiddelde met plus minus 4,8%. Bovendien werd duidelijk uit de analyse over meerdere weken dat dit cijfer heel consistent was en ook niet omhoog of omlaag ging. Leek het bijvoorbeeld in week 16 nog alsof we langzaam de weg omhoog aan het vinden waren, in week 17 zaten we weer ruim onder het gemiddelde. Consistent slecht dus, al waren er enkele opmerkelijke pieken.

 

Zo uit het ritme dat de deadline voor de Belastingaangifte werd vergeten

Het meest opvallende was dat vlak voor de deadline van de belastingaangifte op 30 april, de activiteit ruim boven normaal lag. Op de laatste dag zelfs bijna 6% boven normaal. Nu zou je zeggen dat extra activiteit natuurlijk normaal is als er een deadline komt en dat klopt natuurlijk. Maar in onze analyse vergelijken we de activiteit niet ten opzichte van eerdere weken maar ten opzichte van wat normaal is rond zo’n deadline. Het is gebruikelijk dat er voor een deadline een piek komt, dus dat zit al in de cijfers meegenomen. Dat we dus boven normaal zitten, betekent dat er een bijzonder grote piek was, zeker als je het afzet ten opzichte van de veel lagere activiteit door Corona.

Waarom de deadline piek dit jaar zo groot was weten we niet. Waarschijnlijk heeft het te maken met Corona, maar het is speculeren wat het exacte mechanisme was. De meest plausibele verklaring die wij hoorden was dat heel veel mensen uit hun normale ritme waren en door Corona ook veel meer vragen hadden over hun belastingaangifte. Dit leidde tot meer uitstel gedrag dan normaal en vandaar dat de activiteit zich zo concentreerde rond de deadline.

 

De eerste week met minder lockdown regels: eindelijk positief nieuws

Iedereen was natuurlijk super blij toen eind april eindelijk werd aangekondigd dat de lockdown regels zouden worden versoepeld. De belangrijkste veranderingen zouden vanaf 11 mei in werking treden. De effecten op Gekko waren direct zichtbaar. Op maandag sprong de activiteit omhoog en zaten we nog maar op 8% minder activiteit, een verbetering van 12% ten opzichte van het gemiddelde in de 8 weken daarvoor. De rest van de week was iets minder positief maar nog steeds een heel duidelijk verbetering.

Let wel, de cijfers zijn natuurlijk nog steeds slecht en zoals we al eerder uitlegden. Waarschijnlijk zullen we niet snel terugkomen op het oude niveau, zelfs als alle restricties in één keer worden opgeheven. De economie heeft daarvoor een te harde knal gehad. Maar het laat wel zien dat we weer langzaam de goede weg op zijn en dat de versoepeling een duidelijk verschil maakt.

 

Zijn de vooruitzichten slechter geworden?

Gekko gebruikers lijken dus de weg weer omhoog te hebben gevonden. Maar wat betekent dit voor de rest van de economie? We hebben nu 8 weken in intelligente lockdown gezeten en zijn 1 week met minder restricties aan het werk. De minder strenge maatregelen hebben een positief effect ten opzichte van de lockdown  maar we zitten nog steeds aan de verkeerde kant. Je moet er dus vanuit gaan dan iedere restrictie als een rem werken op de economie. 

De vraag is dus hoe lang er restricties blijven. Zoals het nu naar uitziet, gaan de restricties door tot we een vaccin hebben tegen Corona. En dat zal waarschijnlijk nog tot 2021 duren (zie deze routekaart). Wat dat betreft ziet het er dus niet goed uit. Corona zal nog de rest van 2020 een impact hebben. We denken daarom dat het onwaarschijnlijk is dat er over een maand een soort “corona bump” komt in de economie waarbij we een veel sterkere groei gaan beleven die het verlies van de afgelopen twee maanden weer goed maakt. Veel waarschijnlijker is dat we blijven doorsukkelen. Dat is geen fijn vooruitzicht voor ondernemers.

 

Wat doet de overheid

Zoals we al eerder hebben geschreven, heeft de Nederlandse overheid allerlei steunmaatregelen aangekondigd voor ondernemers, zoals TOZO, TOGS en NOW. Je kan hier alles over lezen in ons eerdere blog. En deze maatregelen worden ook steeds geupdate en steeds uitgebreider. Bovendien is het de verwachting dat voor iedere sector die wordt getroffen door Corona er een op maat gemaakt pakket zal komen.

In het kort kun je er dus vanuit gaan dat er nog meer steunmaatregelen komen. Zeker als je actief bent in een sector waarin je hard bent getroffen (zoals bijvoorbeeld de podiumkunsten, horeca of de reisbranche). Je staat er dus niet alleen voor.

 

Hoe ziet de toekomst eruit voor mijn bedrijf

Nu je door de eerste klap heen bent, vraag je je wellicht af wat er nog gaat komen en hoe je je daarop moet voorbereiden. Dat is natuurlijk koffiedik kijken maar wij gaan ervan uit dat er drie verschillende scenario's zijn voor bedrijven. En het ligt aan de sector waarin je actief bent welk scenario voor jou van toepassing is.

Allereerst zul je de bedrijven hebben die over enkele maanden nog steeds zwaar zullen leiden onder Corona. Denk hierbij bijvoorbeeld aan vliegtuigmaatschappijen, bioscopen, theaters, restaurants, etc. Al deze sectoren moeten grootste aanpassingen maken om te passen binnen de “1,5m maatschappij”. Zolang er geen vaccin is, kunnen deze sectoren niet op volle toeren draaien. Als je in een dergelijke sector zit, zorg dan dat je een lange adem hebt.

De meeste bedrijven zullen echter na het tweede kwartaal weer een opleving zien in hun business. In de afgelopen maanden lag tenslotte veel stil en men moet daar ook weer een gedeelte van inhalen. Tegelijkertijd zullen diezelfde bedrijven ook te maken krijgen met een teruglopende economie omdat mensen voorzichtiger worden met uitgaven. De meeste bedrijven zullen bijvoorbeeld gaan snoeien in budgetten en consumenten zullen grote uitgaven schuwen. Dat heeft een effect op de hele economie en de meeste bedrijven zullen dit merken. Ook in sectoren die niet rechtstreeks worden getroffen door Corona.

 

Laat ondernemers elkaar helpen

Er zullen natuurlijk ook sectoren zijn die ook op lange termijn gaan profiteren van Corona. Denk bijvoorbeeld maar aan de supermarkten (ook al hebben restaurants minder capaciteit, men moet toch eten) of aan gamebedrijven (als men niet naar de bioscoop kan, waarom dan geen online game spelen?). Dit scenario geldt echter maar voor een hele selecte groep bedrijven. En is bij lange na niet genoeg om het verlies elders te compenseren.

Deze groep bedrijven zou echter het voortouw moeten nemen in het weer gezond maken van de economie. En we hopen sowieso dat alle ondernemers nadenken wat zij kunnen betekenen voor anderen die harder zijn getroffen door deze crisis. Wij als Gekko proberen dat ook en hebben daarom het Gekko Heroes Programma opgezet. Dit is een programma waarbij Gekko gebruikers hoge kortingen op Gekko kunnen weggeven aan andere ondernemers die nog niet bekend zijn met ons netwerk.

Je helpt dus een andere ondernemer door hem korting te geven. Bovendien krijg je ook nog eens geld gestort op jouw eigen rekening als iemand gebruik maakt van jouw korting (een win-win-win dus). Meer weten? Kijk op de Gekko Heroes pagina of email naar info@getgekko.com.

Nieuws


Joris is binnen Gekko als product owner verantwoordelijk voor de operationele kant van de software ontwikkeling en de gebruikerservaring.