ZZP en Inkomstenbelasting

Joris Docter -

Je “mag” vanaf vandaag weer je inkomstenbelasting aangeven bij de Belastingdienst. Een feest natuurlijk voor iedereen maar vooral voor kleine ondernemers is dit vaak complex. Daarom deze uitleg over wat je moet doen bij je aangifte als ondernemer en waar je op moet letten. ZZP inkomstenbelasting voor beginners dus.

 

Inkomstenbelasting is voor veel zzp’ers net iets anders

Of je nu ondernemer bent of niet, iedereen moet inkomstenbelasting opgeven. Maar voor de meeste zzp’ers is dit net iets anders dan voor alle andere Nederlanders. Tenminste als je een ondernemer bent met een eenmanszaak of partner in een VoF. In die gevallen ben je namelijk een “ondernemer voor de inkomstenbelasting”. Dat wil zeggen dat voor jou de opgave van je inkomstenbelasting net iets anders gaat omdat je de winst van je onderneming moet opgeven bij de inkomstenbelasting.

Om ondernemer voor de inkomstenbelasting te zijn, moet je bij je aangifte op de vraag “had u een onderneming”, “ja” antwoorden. Vervolgens moet je invullen om wat voor onderneming het gaat en dat je ondernemer bent voor de inkomstenbelasting (NB als je dat niet zeker weet, hier is de check van de Belastingdienst). Als je dit doet, zul je een onderdeel van de aangifte openen waar de rest van Nederland zich niet om hoeft te bekommeren. Over dit onderdeel van de aangifte gaat de rest van dit verhaal.

NB: Ben je ondernemer met een BV? Dan zul je nee moeten antwoorden op de vraag of je een onderneming bent. En dan kun je eigenlijk dit hele stuk overslaan. De winst in een BV wordt namelijk niet belast onder de inkomstenbelasting zoals bij een eenmanszaak of een VoF maar via de Vennootschapsbelasting  (waarvoor je BV apart aangifte voor moet doen). Je kan hierover meer lezen in meer detail in dit overzicht van alle belastingen waar een ondernemer mee te maken krijgt. Maar je kan natuurlijk ook gewoon de grote waarschuwing van de Belastingdienst volgen bij deze vraag: “Met een onderneming wordt hier geen bv bedoeld.”

 

Wat moet je antwoorden op al die vragen over je onderneming

Je kan beginnen met je aangifte door in te loggen op mijn.belastingdienst.nl met je persoonlijke DigiD. Nadat je hebt aangegeven dat je een onderneming hebt, lopen de meeste ondernemers nu vast. Want op het moment dat je dit aangeeft, wordt je allereerst gebombardeerd met vragen in de aangifte waar de meeste mensen geen idee van hebben dat dit bestond. Een vraag die je moet beantwoorden is bijvoorbeeld: “Heeft de onderneming inkomsten waarop buitenlandse bronbelasting is ingehouden, zoals rente, dividend of royalty's?” Hierop zullen de meeste ondernemers alleen maar vragend “neee….??” kunnen beantwoorden.

Gelukkig is dat ook 9 van de 10 keer het antwoord wat je moet geven op deze vragen. De vragen zijn namelijk zo gesteld dat ze proberen de uitzonderingen op de regel eruit te pikken, zodat ook ondernemers met bijzondere omstandigheden op de juiste manier de winst opgeven. Helaas zijn daarom de vragen die worden gesteld nogal exotisch voor heel veel mensen waardoor ze vaak niet worden begrepen. Dat komt omdat de meeste onderdelen nu eenmaal niet van jou van toepassing zijn maar over een bijzondere situatie gaan. Het officieuze advies van ons luidt dus “als je twijfelt, vul dan nee in.” Maar dat neemt niet weg dat we toch een paar vragen hieronder hebben uitgelicht waar je mee te maken kan krijgen.

Dit is natuurlijk een verschrikkelijk advies en officieel zouden we dit nooit geven. De vragen zijn er niet voor niets, al blijft het een feit dat je als kleine ondernemer waarschijnlijk niks te maken hebt met het merendeel van de opties die worden gegeven. Echter, als je twijfelt of iets van toepassing is op jou, vraag het aan een adviseur en ga niet af op het officieuze advies hierboven. Geen zichzelf respecterende accountant zal dit namelijk ooit zo zeggen. Wij zijn gelukkig geen accountants maar softwareontwikkelaars en daarom kunnen we dit wel zeggen. Maar dit advies is dus op eigen risico!

 

  • Zakelijk rijden: Heb je een auto zakelijk maar gebruik je deze ook privé? Dan moet je hier apart inkomsten voor rekenen en dit ook aangeven. Voor meer info over een auto op de zaak kijk hier.

  • Ingebrachte of onttrokken activa: Als de Belastingdienst het over het inbrengen of onttrekken van activa heeft, dan bedoelt ze hiermee of je bezittingen anders dan geld (activa) van privé naar je bedrijf hebt gebracht of juist andersom. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een auto die je eerst zakelijk reed maar daarna privé. De auto is “onttrokken” aan het bedrijf en naar je privé vermogen toe gegaan.  

  • Investeringen en investeringsaftrek: Als je grotere aankopen doet voor je bedrijf dan zijn dat geen onkosten maar “investeringen” het verschil is dat je onkosten direct aftrekt van de winst terwijl investeringen over meerdere jaren worden afgeschreven. De meeste kleine ondernemers hebben niets te maken met investeringen maar als je grote aankopen hebt gedaan moet je hier waarschijnlijk wat mee.

Let dus wel op, we gaan er voor dit stuk vanuit dat je geen auto op de zaak hebt, geen activa hebt ingebracht of onttrokken of moeilijke investeringen hebt. Als dat wel zo is, dan geldt het onderstaande verhaal nog steeds, maar het wordt allemaal wel een stuk complexer.

 

De winst en verliesrekening opgeven

Na het beantwoorden van de vragen moet je beginnen met de winst en verliesrekening op te geven. Dat is veel gemakkelijker dan het lijkt. In principe is de winst en verlies rekening niets anders dan je omzet opgeven onder “opbrengsten” (bijna altijd onder het kopje “Opbrengsten uit leveringen en diensten”). Als je een Gekko account hebt hoef je dus alleen het netto bedrag op te geven wat je in een jaar hebt gefactureerd in de facturen tab (of kijk in de inkomsten en onkosten rapportage). 

Vervolgens geef je op wat je aan onkosten hebt gemaakt (dus wat onder de kosten tab staat). Dit is iets lastiger aangezien er heel veel verschillende kosten worden gevraagd. Voor een kleine ondernemer moet dit echter niet al te lastig zijn omdat heel veel kosten bij de Belastingdienst voor jou niet van toepassing zijn. Namelijk:  

  • “Inkoopkosten” zijn namelijk vooral relevant voor bijvoorbeeld een winkel die de spullen die worden verkocht eerst moet hebben ingekocht. 

  • “Personeelskosten” zijn voor een kleine ondernemer alleen van toepassing als je personeel in dienst hebt. 

  • “Afschrijvingen” zijn alleen van toepassing als je investeringen hebt gedaan. 

  • En “waardeveranderingen” zijn alleen van toepassing op bezittingen van het bedrijf (denk hierbij aan bijvoorbeeld vastgoed op naam van het bedrijf). 

Kort gezegd zullen de meeste kleine ondernemers niet in aanraking komen met dit soort kosten. Daarom zijn ze ook niet van toepassing en kun zullen de kosten van een zzp’er vaak alleen vallen onder het label “overige kosten”. Hier kun je alle standaard kosten kwijt die je hebt gemaakt van de huur van je kantoor, tot reiskosten en reclame uitgaven. En die kun je weer makkelijk uit de kostensoorten rapportage halen. Het devies is dus alle kosten onder overig.

In de winst en verliesrekening staat ook iets over buitengewone en financiële baten en lasten. Dit gaat over bijvoorbeeld opbrengsten uit leningen die je hebt verstrekt. Ook voor deze punten geldt, waarschijnlijk niet van toepassing op jou, maar denk je toch dat dit het geval is, neem contact op met een accountant.

 

De balans: activa opgeven

Na de winst en verlies rekening vraagt de belastingdienst om de activa op je balans. Kort gezegd: wat bezit je bedrijf aan het begin en aan het einde van het jaar. Ook dit is gemakkelijker dan het op het eerste gezicht lijkt. Als kleine ondernemer heb je namelijk meestal helemaal niet zo veel bezittingen op je bedrijf en bovendien hoef je hier ook niet zo ontzettend accuraat in te zijn. De reden is namelijk dat met een eenmanszaak of VoF “fiscaal transparant” bent en dat betekent dat het niet uitmaakt of je bezittingen opgeeft op de zaak of privé. Want je betaald geen belasting als je schuift tussen zakelijk en privé.

Wij raden daarom aan om je activa op de volgende manier op te geven.

  • Vul onder “materiële vaste activa” zaken in als computers die je zakelijk gebruikt (“machines en installaties”) en bijvoorbeeld een auto op de zaak (“overige materiële vaste activa”) . Let wel, je moet hier de waarde na afschrijvingen opgeven. Stel dat je bijvoorbeeld een computer hebt gekocht van 1000 EUR die je over 5 jaar moet afschrijven. Dan moet je aan het einde van het jaar onder machines en installaties opgeven dat er ⅕ van de waarde is afgeschreven (=1000 EUR / 5 = 200 EUR). De waarde van de computer is dan dus niet 1000 EUR maar 800 EUR. De 200 EUR die is afgeschreven wordt als onkosten opgegeven in de winst en verliesrekening onder het kopje afschrijvingen (NB: de totale 1000 EUR wordt dus NIET onder de winst en verliesrekening opgegeven; het zijn namelijk geen onkosten maar een investering)

  • Vul onder “vorderingen” in de btw die je nog moet afdragen aan de Belastingdienst over het 4e kwartaal (onder “vorderingen omzetbelasting”). Deze kun je gewoon uit het BTW rapport van Gekko halen. Gewoon opgeven wat je moest betalen eind januari.

  • Vul onder “liquide middelen” in het bedrag wat op je zakelijke rekening staat. Als je geen zakelijke rekening hebt, vul dan hier 0 EUR in.

Als je dit zo doet, heb je een hele simpel overzicht van je bezit en kun je de rest van de onderdelen overslaan. Let wel, schrijf even op wat nu het totaal aan activa is (de belastingdienst berekent dit automatisch op basis van je input).  

NB: dit is inderdaad wel een heel simpel overzicht en dit is niet voldoende voor iedere ondernemer. Zeker omdat we bepaalde onderdelen hebben overgeslagen zoals bijvoorbeeld vorderingen op debiteuren. Bovendien zal een fiscalist opmerken dat als je bezittingen niet hier opgeeft, je hier wellicht vermogensbelasting over moet betalen als privé persoon. Nogmaals, we doen dit expres omdat dit voor de aangifte van een fiscaal transparante onderneming eigenlijk niet uitmaakt. Het devies van dit stuk is tenslotte: hou het simpel.

 

De balans: passiva opgeven

Nadat je je bezittingen opgeeft, vraagt de Belastingdienst om je “passiva” op te geven. Passiva is niets anders dan een lijstje van wie er allemaal aanspraak maken op de bezittingen van het bedrijf. Dat is natuurlijk de eigenaar (jijzelf) maar dat zijn ook schuldeisers. Als je bijvoorbeeld nog BTW moet afdragen over het vorige jaar aan de Belastingdienst, dan betekent dat in wezen dat de Belastingdienst een claim heeft op de bezittingen van het bedrijf. En dat moet je zo opgeven bij de passiva.

Het opgeven van de passiva is ook veel simpeler dan het lijkt. Je moet gewoon het volgende doen: 

  • Vul onder het kopje kortlopende schulden bij “schuld omzetbelasting” het openstaande bedrag voor de BTW aangifte in. Dat is dus hetzelfde bedrag wat je eerder bij de activa hebt ingevuld.

  • Vul onder “ondernemingsvermogen” bij “eigen vermogen” het bedrag is wat je in totaal bij de overige activa hebt ingevuld. In het kort dus
    TOTAAL ACTIVA - SCHULD OMZETBELASTING = EIGEN VERMOGEN

Als het goed is, dan moet hieruit komen dat je totale passiva gelijk is aan je totale activa. Dat moet ook zo zijn aangezien het hier om een balans gaat en beiden dus per definitie even groot moeten zijn. Als ze niet gelijk zijn, dan zit er een foutje in één van beiden en moet je teruggaan om deze te corrigeren.

NB: als je een kleine ondernemer bent zonder zakelijke rekening en zonder investeringen, dan kan het zomaar zo zijn dat je “ondernemingsvermogen” 0 EUR is. Dat is niet ongebruikelijk en eigenlijk wel zo gemakkelijk. Wat wel erg is, is als je BTW afdraagt, maar dit niet opgeeft bij “schuld omzetbelasting” en “vordering omzetbelasting”. Als je BTW moet afdragen in januari dan heb je altijd een schuld naar de Belastingdienst op de einddatum van je balans. Deze schuld MOET je opgeven, ook als je die al hebt betaald tegen de tijd dat je de inkomstenbelasting hebt opgegeven. Want op 01-01-2020 was die schuld er wel. De Belastingdienst controleert dit namelijk altijd omdat het heel makkelijk is te controleren. En als dit niet overeenkomt kun je sowieso vragen verwachten.

 

Privé onttrekkingen

Je hebt nu een winst en verliesrekening en een simpele balans. Het fijne van de tool van de Belastingdienst is dat als je dit hebt ingevuld, er direct wordt aangegeven wat het totaal voor ieder onderdeel is. En dat is handig voor het berekenen van het volgende onderdeel, de privé onttrekkingen. Want wij adviseren dat voor een fiscaal transparante onderneming je dit onderdeel als sluitpost gebruikt om de aangifte compleet te maken. Dan hoef je namelijk niet exact te kijken naar hoeveel geld er precies uit je onderneming hebt onttrokken. Dat is namelijk niet noodzakelijk voor de Belastingaangifte van een dergelijke onderneming. Met een eenmanszaak of VoF mag je dat namelijk zoveel schuiven tussen zakelijk en privé zonder dat dit je belastingen beïnvloedt.

Wat we je dus aanraden om hier het volgende op te geven:

Saldo winst en verliesrekening + boekwaarde activa begin boekjaar - boekwaarde activa eind boekjaar = privé onttrekkingen/privé stortingen

Een kort voorbeeld: stel dat je vorig jaar je bedrijf bent begonnen (dus aan het begin van het boekjaar zijn bezittingen 0 EUR) en hier in het eerste jaar 20.000 EUR omzet mee hebt gedraaid tegen 5.000 EUR kosten (dus 15.000 EUR winst). En aan het einde van het jaar ben je 1000 EUR aan omzetbelasting schuldig aan de Belastingdienst maar je hebt daarnaast geen activa om te geven en geen dure investeringen of een zakelijke bankrekening (dus 1000 EUR aan het einde van het boekjaar). Dan geef je bij privé onttrekkingen op:  15.000 EUR + 0 EUR - 1000 EUR = 14.000 EUR

Als je dit correct hebt gedaan, zul je onder de winstberekening nu een bedrag zien wat overeenkomt met het bedrag onder winst en verliesrekening. Je hebt nu het bedrag rond gerekend. Mocht dit nu niet overeenkomen, dan moet je terug gaan naar je aangifte want dan is er een fout ingeslopen. 

 

Maar wat hebben we nu eigenlijk gedaan?

Als je deze stappen hebt doorlopen heb je op correcte wijze de winst van je onderneming opgegeven voor de inkomstenbelasting. Maar wat hebben we nu eigenlijk gedaan? Veel ondernemers vinden dit namelijk maar omslachtig. Waarom kun je niet gewoon je winst opgeven? 

Wat we nu hebben gedaan is op basis van je zakelijke bezittingen, inkomsten en uitgaven, berekend wat je moet opgeven voor de inkomstenbelasting. Dat is namelijk niet zo gemakkelijk voor een eenmanszaak of VoF. Bij een BV is dit bijvoorbeeld wel gemakkelijk. Als een BV winst uitkeert aan een privé persoon, dan betaal je daar belasting over. De hoogte is gewoon een percentage van het uitgekeerde bedrag. Maar bij een eenmanszaak is dat niet zo. Het maakt niet uit hoeveel je jezelf wel of niet uitkeert, je betaalt nooit over het uitgekeerde bedrag. In plaats daarvan betaal je over de “fiscale winst”.

In dit stuk gaan we ervan uit dat je winst en verlies rekening hetzelfde is als je fiscale winst (wat ook zo zou moeten zijn). Je fiscale winst wordt berekend op basis van je balans (je passiva en activa) gecorrigeerd voor privé onttrekkingen. Omdat dat complex klinkt (en is) suggereren we in dit stuk om dit niet apart uit te rekenen maar om deze te corrigeren zodat je balans en je privé onttrekkingen aansluiten op je winst en verliesrekening.

Is dat correct? Een purist zou zeggen van niet want er is een reden dat je de fiscale winst officieel op een andere manier uitrekent. Maar in principe zou je hiermee een correcte aangifte moeten kunnen maken. Daarom herhalen we nog een keer de waarschuwing van het begin van dit stuk: een echte accountant zou dit nooit kunnen aanraden omdat boekhouden nu eenmaal complexer is dan wij hier doen voorkomen. Wij zijn echter geen boekhouders maar softwareontwikkelaars. Daarom is dit ook geen officieel advies, maar slechts een handvat wat je zou kunnen gebruiken voor je aangifte. Daarnaast blijf jij altijd verantwoordelijk voor jouw belastingaangifte, dus een extra reden om bij twijfel dit te bespreken met een boekhouder of accountant.

 

Schematisch overzicht van onderdelen

Winst en verlies rekening

   
     

Wat is het

Hoe noemt de Belastingdienst het

Waar vindt je het

Omzet

Opbrengsten uit leveringen en diensten

Inkomsten en onkosten rapportage in Gekko administratie

Afschrijvingen

Afschrijvingen

Je berekent dit op basis van de aanschafprijs van investeringen in computers, auto’s van de zaak, ed.

Onkosten

Overige bedrijfskosten

Kostensoorten rapportage in Gekko administratie

Je winst

Saldo Winst en verliesrekening

= Omzet - onkosten - afschrijvingen

     

Balans Activa

   
     

Wat is het

Hoe noemt de Belastingdienst het

Waar vindt je het

BTW over Q4

Vorderingen omzetbelasting

Totaal bedrag in het BTW rapport van Q4 in je Gekko administratie

Saldo zakelijke bankrekening

Liquide middelen

Je krijgt ieder jaar van je bank een jaaroverzicht. Neem het begin en het eind getal over.

Investeringen in computers, auto van de zaak, ed.

Machines en installaties

Bereken dit op basis van de aanschafprijs – de afschrijvingen

Alle zakelijke bezittingen

Totaal activa

= alle bezittingen bij elkaar opgeteld (gebeurd automatisch)*

     

Balans Passiva

   
     

Wat is het

Hoe noemt de Belastingdienst het

Waar vindt je het

BTW over Q4

Schuld omzetbelasting

Totaal bedrag in het BTW rapport van Q4 in je Gekko administratie

De rest van de activa

Eigen vermogen

= totaal activa - schuld omzetbelasting

Alle passiva

Totaal passiva

= alle passiva bij elkaar opgeteld (gebeurd automatisch)*

   

*totaal passiva is altijd gelijk aan totaal activa!

     

Privéonttrekkingen en stortingen

   

Wat is het

Hoe noemt de Belastingdienst het

Waar vindt je het

Hoeveel geld is er beschikbaar voor eigen gebruik

Privéonttrekkingen in geld

= Saldo Winst en verliesrekening + boekwaarde activa begin boekjaar – boekwaarde activa einde boekjaar


Zijn er niet nog veel meer onderdelen aan de inkomstenbelasting?

Als je nu denkt dat je er bent met de inkomstenbelasting en jouw bedrijf, dan moeten we je helaas teleurstellen. Belastingen blijven complex en om eerlijk te zijn, al probeert de belastingdienst het makkelijker te maken, de politiek blijft maar uitzondering op uitzondering verzinnen die het complex maakt. Zo hebben we het in dit verhaal nog niet eens gehad over welke kosten fiscaal aftrekbaar zijn. Denk bijvoorbeeld maar aan zakelijke lunches, die zijn niet volledig aftrekbaar van je winst. En daar moet je dus een correctie op maken. En dan hebben we het eigenlijk ook niet eens gehad over de fiscaliteiten omtrent afschrijvingen.

We hopen dat dit je een beetje een beeld heeft gegeven hoe je de fiscale winst van je bedrijf opgeeft voor de inkomstenbelasting. En dat we hiermee wat kleine ondernemer kunnen helpen. Mocht je hier nu vragen over hebben, dan kun je die altijd sturen naar info@getgekko.com. Maar liever nog, ga je naar een echte accountant toe die je dit piekfijn kan uitleggen.

 

LET OP: Corona maatregelen maken de aangifte voor 2020 complexer 

Afgelopen jaar was natuurlijk een bizar jaar vanwege alle Corona maatregelen. Dat heeft ook impact op jouw Belastingaangifte en daar moet je rekening mee houden met jouw aangifte. Zeker als je gebruik hebt gemaakt van een van de Corona maatregelen zal je goed moeten kijken wat de fiscale impact daarvan is. 

Zeker als ondernemer is de kans groot dat je zowel zakelijk als privé te maken krijgt met een bijzonder omstandigheid op je aangifte. Denk bijvoorbeeld maar aan subsidie via bijvoorbeeld het NOW programma. Hoe moet je dat opgeven? Of het feit dat je vanwege je stilgevallen bedrijf een betaling pauze hebt gekregen op je privé hypotheek. Hoe communiceer je dat naar de Belastingdienst. En wat als je in 2020 een reusachtig verlies hebt geleden terwijl je de vorige jaren heel veel belasting moest betalen? Kun je dat niet middelen? Allemaal redenen waarom het voor de aangifte van specifiek 2020 het niet onverstandig is om een accountant of fiscalist in te huren.

Boekhoudtips


Joris is binnen Gekko als product owner verantwoordelijk voor de operationele kant van de software ontwikkeling en de gebruikerservaring.