Pensioenen en fiscaal voordeel

Joris Docter -

Je kent waarschijnlijk wel de grap over de betekenis van het woord zzp: ‘zelfstandige zonder pensioen’ Helaas is het voor veel ondernemers geen grap. Sterker nog, het begint langzamerhand een reusachtig probleem te worden. Voor de ondernemer zelf, maar ook voor de Nederlandse samenleving in het algemeen. Het is daarom zaak om je pensioen snel te regelen. Zeker omdat als je dit voor 1 januari 2019 hebt gedaan, je hier heel veel fiscaal voordeel van kan hebben.

Tip: Heb je na het lezen van deze blog nog steeds vragen? Geef je dan op voor de pensioen webinar van Bright Pensioen op as donderdagavond 20 december. Dat is de makkelijkste manier om een goed en duidelijk antwoord te krijgen op al je pensioen perikelen.

 

Pensioen een samenraapsel van potjes

Je pensioen is complex en veel mensen hebben moeite om te begrijpen hoe dit nu is opgebouwd. Deze complexiteit wordt onder andere veroorzaakt door het feit dat je pensioen niet één regeling is waaruit je betaald krijgt als je oud bent. Een pensioen bestaat uit meerdere potjes die allemaal net iets anders bijdragen aan jouw uiteindelijke pensioen. 

Er zijn in principe twee verschillende hoofdcomponenten waaruit je totale pensioen is samengesteld. Deze verschillende componenten zijn op zichzelf niet zo complex. Maar omdat ze heel anders werken, raken veel mensen in de war als ze worden samengevoegd. Je moet daarom bij je pensioen altijd goed in de gaten houden over welke specifieke component je het hebt. We hebben het hieronder opgesplitst in 2 specifieke componenten.

 

Component 1: de AOW als algemeen collectief pensioen

De eerste component van je pensioen is de AOW, de Algemene Ouderdomswet. Dit is in wezen het staatspensioen wat de Nederlandse overheid aan iedere Nederlander boven een bepaalde leeftijd aanbiedt. Je krijgt AOW altijd, ongeacht wat je hebt gespaard of verdiend in je leven.

De enige eis is dat je 50 jaar in Nederland hebt gewoond of gewerkt. Je bouwt namelijk voor ieder jaar wonen of werken in Nederland 2% van je totale AOW op. Dus na 50 jaar wonen of werken in Nederland heb je recht op 100% van de AOW uitkering.

De AOW is daarom een beetje een vreemd onderdeel van je pensioen omdat je het krijgt zonder dat je er zelf iets voor hoeft te doen. Je hoeft dus niet ieder jaar te sparen of ieder jaar belasting te betalen om recht te hebben op de AOW. 

 

Hoe de AOW wordt gefinancierd

De reden hiervoor is dat de AOW volgens het ‘omslagstelsel’ wordt gefinancierd. Dat omslagstelsel wil zeggen dat je niet zelf voor je pensioen spaart, maar dat andere mensen je pensioen betalen. In feite betalen alle werkende Nederlanders de AOW voor de gepensioneerde Nederlanders. Dit doen ze door middel van de Sociale Premies. Als je ooit een loonstrookje hebt ontvangen, dan zal het je niet zijn ontgaan dat een substantieel deel van je salaris naar de ‘Premie Volksverzekeringen’ gaat. Deze premies gaan via de AOW grotendeels naar de gepensioneerden.

 

Voordelen en nadelen van de AOW

De AOW wordt dus betaald door werkend Nederland. Dit heeft bepaalde voor- en nadelen. Het voordeel is natuurlijk dat je niet lang hoeft na te denken over je AOW. Je krijgt het toch wel en je hoeft er niet voor te betalen. Een tweede voordeel is dat het makkelijk te financieren is. Als er te weinig of te veel geld beschikbaar is voor de AOW, dan kunnen we de Sociale Premies verhogen of verlagen. 

Het nadeel van de AOW is dat de bekostiging van de AOW kan fluctueren als het aantal werkenden ten opzichte van het aantal ouderen veranderd. Stel dat er veel meer oudere Nederlanders zijn die AOW ontvangen dan werkende Nederlanders die de AOW betalen. Dan kun je je voorstellen dat de Sociale Premies steeds hoger moeten worden om de AOW te bekostigen. En dat raakt werkenden in hun portemonnee.

 

Pensioenleeftijd stijgt om AOW te kunnen bekostigen

In Nederland is de afgelopen jaren sprake geweest van vergrijzing. Er zijn steeds meer ouderen tegenover steeds minder werkenden om hun AOW te betalen. Om te zorgen dat de Sociale Premies niet al te hard stijgen is daarom de AOW-uitkering sinds enkele jaren niet langer een vast bedrag vanaf een vaste leeftijd (65 jaar). 

In plaats daarvan wordt ieder jaar langzaam de leeftijd verhoogt op basis van de verwachte levensverwachting. Zo blijft de verhouding tussen werkende Nederlanders en oudere Nederlanders enigszins gelijk en blijven de kosten ook enigszins onder controle.

 

Je AOW staat dus (nog) niet vast. Als je daarom wil weten wat de AOW voor jou betekent en wanneer je aanspraak maakt op AOW, ga dan naar de website van de Sociale Verzekeringsbank. Dit is de instelling die de AOW regelt en hier kun je allemaal informatie vinden over hoe hoog je AOW-uitkering wordt, wanneer die ingaat, etc. Let wel, dit kan dus verschillen van jaar op jaar al naar gelang de levensverwachting van de gemiddelde Nederlander verandert.

 

Component 2: het aanvullend pensioen wat je zelf spaart

De AOW die iedereen krijgt, is ongeveer 1000 euro per maand (het verschilt overigens van situatie op situatie dus bekijk de website van de Sociale Verzekeringsbank!). Dat is voor de meeste mensen bij lange na niet genoeg om met pensioen te gaan en te stoppen met werken.

 

Het aanvullend pensioen spaar je bovenop je AOW

Daarom heeft bijna iedereen in Nederland een aanvullende component voor het pensioen. Hiermee wordt je totale pensioenuitkering verhoogt naar een bedrag waarmee je wel kunt rondkomen. Daarom de toepasselijke naam voor deze component: het ‘aanvullend pensioen’.

Het grote verschil tussen de AOW en het aanvullend pensioen is dat je voor je aanvullend pensioen zelf moet sparen uit je inkomen. Dit betekent dat je later alleen recht hebt op een aanvullend pensioen als je gedurende de jaren ervoor geld opzij hebt gezet. Het opzij zetten van geld heet ook wel het ‘opbouwen van pensioenkapitaal’.

 

Pensioenkapitaal opbouwen tijdens je werkende leven

Dit pensioenkapitaal is in wezen een spaarpotje wat je opbouwt tijdens je werkende leven. Als je met pensioen wilt gaan, wordt dit pensioenkapitaal gebruikt om je aanvullend pensioen te kopen. Uit dit aanvullende pensioen krijg je dan een maandelijks aanvullende pensioenuitkering.

De inkoop van je pensioen en je pensioenuitkering die daaruit voortvloeit, zijn pas van belang op het moment dat je met pensioen gaat. Maar de opbouw van je pensioenkapitaal is iets waar je al eerder aan moet beginnen. Namelijk tijdens je gehele werkende bestaan zul je pensioen moeten opbouwen.

 

Opzoeken hoeveel pensioen je hebt gespaard

Overigens is het zeer waarschijnlijk dat je nu al een gedeelte van je pensioenkapitaal hebt opgebouwd, zelfs als dit de eerste keer is dat je deze term hebt gehoord. Als je ooit in loondienst hebt gewerkt, zal je werkgever waarschijnlijk een pensioen voor je hebben opgebouwd door iedere maand een klein bedrag over te maken naar een pensioenfonds. Dit zien de meeste mensen echter niet op hun loonstrookje. En daarom weten ze niet dat ze al pensioen hebben opgebouwd. 

Als je wilt weten of dit ook voor jou geldt, bekijk dan de website www.mijnpensioenoverzicht.nl en log hier in met je DigiD code. Op deze website heeft de Sociale Verzekeringsbank alle aanvullende pensioenpotjes van alle Nederlanders gezet zodat je precies kunt zien wat jij al hebt gespaard voor je pensioen.

 

Let op: pensioenen voor ondernemers zijn heel complex

Je hebt dus AOW, wat iedere Nederlander krijgt, en je hebt je aanvullend pensioen, waar je zelf voor spaart. Dat is toch niet zo moeilijk? Waarom maakt iedereen er dan zo’n heisa van en is alle informatie die ik over pensioenen ontvang zo ontzettend lastig? Kunnen ze dat niet makkelijker maken? Het korte antwoord is helaas ‘nee’. 

Pensioenen zijn nu eenmaal bijzonder complex en de basis introductie die je hierboven hebt gelezen is slechts het topje van de ijsberg. Zeker als ondernemer zijn er heel veel dingen waar je rekening mee moet houden. We kunnen dit niet hier allemaal bespreken maar er zijn wel drie hoofdpunten waarop je moet letten als je als ondernemer je pensioen gaat opzetten: 1) je kunt al meerdere pensioenpotjes hebben, 2) er zitten complexe fiscale regels vast aan je pensioen en 3) je moet echt op tijd beginnen met het sparen van je pensioen

 

Meerdere aanvullende pensioenpotjes zijn lastig op te tellen

Als ondernemer heb je vaak niet één aanvullend pensioen. Meestal heb je voordat je je eigen bedrijf begon aanvullend pensioen opgebouwd bij één of meerdere werkgevers. Toen je uit dienst trad, behield je dit aanvullende pensioenpotje maar groeide het vanaf dat moment niet meer. Een volgende werkgever had namelijk een eigen aanvullend pensioenpotje of je had je eigen spaarplan als ondernemer.

Je kan dus heel veel verschillende aanvullende pensioenpotjes hebben. Het vervelende is dat al die verschillende potjes ook allemaal net iets andere regels hebben. Het ene pensioenpotje beloofd bijvoorbeeld dat ze je een vast bedrag uitbetalen. Terwijl het bedrag dat je krijgt bij een ander pensioenpotje juist een flexibel bedrag is dat afhankelijk is van marktfactoren of iets dergelijks. Met meerdere potjes is het dus lastig in te schatten hoeveel aanvullend pensioen je nu in totaal krijgt. We raden ondernemers daarom aan om op www.mijnpensioenoverzicht.nl goed te kijken welk aanvullende pensioen ze hebben, welke voorwaarden daaraan vast zitten en wat ze uit betalen. Dan kun je beter inschatten hoe je ervoor staat.

 

Je moet een pensioenaanbieder hebben om aanspraak te maken op belastingkorting

Een tweede punt waar je op moet letten is dat er aan je pensioen veel fiscale regels kleven. In principe probeert de Nederlandse overheid je namelijk te stimuleren om een pensioen op te bouwen, ook als je ondernemer bent. Dit zit als volgt: als je spaart voor je pensioen, dan mag je het bedrag dat je voor je pensioen opzij zet aftrekken van je inkomstenbelasting. Bovendien, mag je je pensioenkapitaal bewaren zonder dat je hier vermogensbelasting over betaald.

Als je nu niet weet wat dit allemaal betekent, maakt dat niet zo heel veel uit. Het enige dat je moet weten is dat op sparen voor je pensioen veel belastingkorting wordt gegeven. Maar om deze korting te krijgen moet je wel voldoen aan specifieke regeltjes voldoen die allemaal in de pensioenwet staan. We zullen in dit stuk niet verder ingaan wat deze regels allemaal inhouden, maar het komt er eigenlijk op neer dat je je pensioen moet uitbesteden aan een professioneel pensioenfonds. Anders kun je geen aanspraak maken op de fiscale kortingen.

 

Begin op tijd met het regelen van je pensioen

Het derde punt en belangrijkste punt waar je op moet letten is dat je als ondernemer nooit moet wachten met het regelen van je pensioen. Veel jonge ondernemers denken namelijk dat ze nog genoeg tijd hebben. Je bent tenslotte pas ergens in de 30, meer dan genoeg tijd voor je pensioen toch? Helaas niet. 

Het probleem is, dat je pensioenkapitaal niet alleen spaarpot is welke ligt te verstoffen tot je pensioen, maar dat je over dat pensioenkapitaal door de jaren heen ook rendement ontvangt. Bijvoorbeeld in de vorm van rente of rendement op aandelen waarin je pensioenkapitaal is geïnvesteerd. 

Bij een gemiddeld pensioenfonds is het lange termijn rendement (over meer dan 20 jaar) op je pensioenkapitaal zo’n 4% tot 6% per jaar. Als jij pas later begint met het opbouwen van je aanvullende pensioen, kun je veel minder gebruik maken van de groei van je rendement en dat heeft reusachtige gevolgen.

Een simpel voorbeeld: Stel je hebt 500 euro in je pensioenkapitaal ingelegd. Met het rendement dat je hier jaarlijks op krijgt, groeit die 500 euro over de lange termijn met 4% per jaar. Dat lijkt niet veel maar als je die 500 euro op je 25e inlegt, is dit op je 65e gegroeid naar bijna 2500 EUR (berekening: 500 euro x (1+4%)^40 ). Als je echter 500 euro pas op je 35e inlegt, is het op je 65e slechts 1.600 euro waard (berekening: 500 euro x (1+4%)^30). Die 10 jaar verschil zorgt ervoor dat je ingelegde kapitaal ruim 30% minder groeit. Je moet dus 10 jaar later 30% meer sparen om toch een goed pensioen te hebben.

 

Je schiet jezelf in de voet als je niet nu begint met je pensioen

Dus het simpele advies is: begin vandaag nog aan je pensioen als je dit nog niet hebt gedaan. Ten minste, als je niet wilt dat je op je 68e (of wie weet hoe hoog de AOW leeftijd dan is) van een AOW’tje van 1000 euro in de maand moet rondkomen.

 

Ik heb mijn pensioen niet geregeld. Wat moet ik doen?

Ben jij nu iemand die eigenlijk niet weet hoe je aanvullend pensioen in elkaar zit, en zijn alle termen van pensioenkapitaal, AOW en rendement uit dit stuk je nu al naar het hoofd gestegen? Dan hebben we gelukkig ook wat praktisch advies voor je, waarmee je als het goed is meteen kunt beginnen. In het kort moet je drie dingen beslissen: Hoeveel ga je dit jaar sparen voor je pensioen, bij welke partij ga je dit doen en wanneer ga je beginnen?

 

  1. Hoeveel moet je dit jaar opzij zetten voor een goed aanvullend pensioen bovenop je AOW? Natuurlijk geldt hier “hoe meer hoe beter” maar daar heb je niet zo veel aan (en bovendien zitten hier fiscale regels aan vast). Daarom gaan wij uit van berekeningen die laten zien dat je bovenop je AOW voldoende aanvullend pensioen opbouwt als je ieder jaar ongeveer 13% van je bruto inkomen in je pensioen stopt. Ter verduidelijking: dat betekent dus dat je de volgende berekening moet gebruiken: (Bruto salaris - AOW-uitkering) * 13%. Je moet de verwachte AOW van ongeveer 12.000 euro per jaar dus aftrekken van je bruto salaris, en over dat bedrag 13% berekenen. Iemand die bijvoorbeeld 50.000 euro verdient zou dan ieder jaar, zou ( 50.000 euro - 12.000 euro) * 13% = 4.940 euro per jaar moeten inleggen in zijn pensioen.

  2. Bij wie moet ik mijn pensioen opzetten? Zoals we hierboven hebben aangegeven, kun je om je pensioen te beginnen niet gewoon een spaarrekening openen en hier geld op storten. Dat zou namelijk niet voldoen aan de pensioenwet en dan zou je dus ook geen belastingkorting krijgen. Je moet dus naar een professionele pensioenaanbieder die wel aan deze wet voldoet. Er zijn heel veel verschillende pensioenaanbieders die specifiek aan ondernemers een pensioen aanbieden. En helaas is het voor ons heel moeilijk om hier de beste keuze uit te maken. Dat ligt te veel aan de persoonlijke situatie en je moet dit zelf uitzoeken. Echter, als je toch een advies hierover wilt hebben, dan raden we Bright Pensioen aan. Bright rekent als kosten voor het beheer van pensioenkapitaal niet een percentage van je inleg, maar een vast bedrag per jaar. Omdat op de lange termijn je pensioenkapitaal steeds groter wordt, groeien de kosten van het beheer bij concurrenten van Bright naarmate de tijd verstrijkt. Bij Bright is dit niet het geval en daarom betaal je op de lange termijn waarschijnlijk een stuk minder bij Bright. Ter verduidelijking: Gekko heeft geen enkele zakelijke relatie met Bright Pensioen. Wij verdienen niets aan het plaatsen van dit advies en mocht je klant worden van Bright Pensioen, dan verdient Gekko daar niets aan. Ons doel met dit advies is alleen om ondernemers te helpen bij het opzetten van een goed pensioen. En hou er dus ook rekening mee dat voor sommigen een andere pensioenaanbieder een veel beter aanbod heeft. Mocht je menen dat een ander pensioenbeheerder beter is en dat wij dit beter naar voren toe moeten brengen, stuur dan een mailtje met je onderbouwing naar info@getgekko.com. Dan bekijken wij je mail kritisch, nemen je feedback mee en veranderen eventueel ons advies.

  3. Wanneer moet ik dit hebben opgezet? Voor 1 januari 2019. Als je dit niet voor het einde van het jaar doet, mag je dit jaar niet meer geld opzij zetten voor je pensioen en kun je geen gebruik maken van de belastingkorting. En zoals we hierboven al hebben uitgelegd, door je pensioen uit te stellen, schiet je jezelf alleen maar in de voet.

 

Voor 1 januari 2019 moet je geld opzij hebben gezet om belastingkorting te krijgen

Omdat herhaling helpt, herhalen we het gewoon nog maar een keer. Je moet nu actie ondernemen, om gebruik te kunnen maken van de fiscale voordelen. Wil je weten hoeveel dat is en hoe je er voor in aanmerking kan komen, bekijk dan de website van een pensioenaanbieder. Je kan bijvoorbeeld die van Bright Pensioen bekijken of juist een andere zoals Brand New Day, of welke andere dan ook. Zoals we reeds hebben aangegeven is het niet zo zeer belangrijk dat je een specifieke pensioenaanbieder gebruikt, maar wel dat je spaart voor je pensioen.

Na dit hele lange stuk hopen we dat je iets meer begrijpt van je pensioen en je weet wat je moet doen voor het einde van het jaar. Heel veel succes!

Gekko tips