Gezondheid als ZZP'er: de balans tussen bedrijf en mens

Ab Chakai -

Geen tijd om ziek te worden, maar nog minder tijd om in mezelf te investeren”. Dit was één van de meest treffende quotes wat uit het onderzoek kwam dat Movir het afgelopen jaar onder zzp’ers deed. Movir deed dit onderzoek om een aantal zorgelijke ontwikkelingen omtrent de gezondheid van zzp’ers nader te onderzoeken en te kijken welke oplossingen hiervoor zijn.

Trends onder gezondheid van zelfstandigen

Movir heeft onderzocht hoe de gezondheid van ZZP’ers er voor staat. Tenslotte ben jij als zelfstandige de belangrijkste tool van je bedrijf. Jij bent de asset waarmee geld wordt verdiend. En het is daarom van kritisch belang dat je jouw body in balans brengt met je business.

De belangrijkste uitkomst uit het onderzoek was dat er sprake is van een behoorlijke stijging in het aantal ZZP’ers met een burn-out. De cijfers liegen er niet om: 8% van de ZZP-ers heeft een burn-out en er is een stijgende trend over de afgelopen jaren. Ook bleek dat ruim 80.000 zzp-ers stress ervaren en hierdoor slecht slapen.

 

Wat veroorzaakt stress en burnout onder ZZP’ers

Op basis van deze uitkomsten zijn we met ZZP’ers in gesprek gaan en hebben we proberen te achterhalen wat de belangrijkste oorzaken waren voor deze cijfers. De belangrijkste inzichten waren:

  • ZZP’ers hebben vaak de neiging om maar door en door te gaan. En omdat er niemand is die hen stopt, gaan ze maar door totdat het te laat is.

  • Ziek zijn, daar hebben ze vaak geen tijd voor. De “schoorsteen moet immers roken".

  • Veel zelfstandigen voelen zich prikkelbaar en gespannen, hebben het gevoel nooit klaar te zijn of kunnen niet voldoen aan hun eigen verwachtingen.

  • Ze willen ook altijd uitstralen dat het goed met hen gaat. Iets anders is immers slecht voor de business.

  • De tijd nemen voor reflectie, is een ondergesneeuwd kindje. Daar zijn de meeste ZZP-ers gewoon weg te druk voor.

 

Herkenbaar? Maar wat doe je als het mis gaat...

Deze klachten zijn natuurlijk niet exclusief voor ZZP’ers. Heel veel mensen hebben last van deze klachten. Maar voor ZZP’ers zijn de consequenties van ziek worden, en specifiek burnout, wel anders dan voor de rest. Voor mensen die in loondienst werken is er een arbodienst, waar ze terecht kunnen bij ziekte en burn-out klachten. En ook zijn er wettelijke verplichtingen naar werkgevers toe die ze dwingen om hun werknemers te helpen. 

Maar een ZZP’er staat er (meestal) alleen voor. Ziek zijn betekent voor een zelfstandigen simpelweg geen inkomen want je kan niet werken. Zelfstandigen zijn tenslotte kleine ondernemers en ziek worden valt onder het ondernemersrisico.  Dus je moet zelf zorgen voor een spaarpot of inkomen om vaste lasten te kunnen blijven betalen. Ook bij ziekte. 

 

Hebben zelfstandigen wel een buffer tegen ziekte?

Die verantwoordelijkheid op ZZP’ers drukt zwaar. Vandaar dat één van de ondernemers die we ondervroegen aangaf dat ziek worden eigenlijk geen optie was. In zijn eigen woorden gaf hij aan: “Geen tijd om ziek te worden, maar nog minder tijd om in mezelf te investeren”. Waarmee hij bedoelde dat ondanks de spanning die hij voelde, hij het financieel niet kon trekken om het rustiger aan te doen.

Het blijkt namelijk dat de buffers die zelfstandigen hebben, eigenlijk niet toereikend zijn. Ook dit hebben we onderzocht en wij vonden de resultaten best schokkend. Een groot gedeelte van de zzp’ers in Nederland heeft te klein financieel vangnet en amper 20% van de zzp’ers heeft een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Bron CBS

 

Een vicieuze cirkel die je moet aanpakken bij de bron

Een ondernemer met stress kan dus geen stapje terug doen omdat hij of zij dan direct in de portemonnee wordt geraakt. En ZZP’ers hebben dus het gevoel dat ze alsmaar door moeten gaan. Maar daardoor wordt de stress alleen maar verergerd en wordt de kans dat iemand echt last krijgt van een burnout steeds groter. Er is dus sprake van een vicieuze cirkel waarin dit soort klachten worden verergerd.

Om dit probleem op te lossen moeten we dus terug naar de bron. Onze belangrijkste vraag aan het einde van dit onderzoek was dan ook: hoe zorgen we ervoor dat de ZZP'er in zijn of haar kracht gezet wordt om beter voor zichzelf te gaan zorgen. Dit gaat niet over oplossingen achteraf, maar over dienstverlening vooraf. Want het is natuurlijk een open deur maar voorkomen is in dit geval echt beter dan genezen. 

Daarom is Movir samen met ZZP-ers aan de slag gegaan om oplossingen voor dit probleem te vinden die hen ook echt verder helpen. Waarbij we ons vooral hebben gericht om oplossingen te vinden waarbij ZZP’ers direct het meeste baat bij hebben. Het laaghangende fruit dus.

 

Hoe boek je de meeste gezondheidswinst als ZZP’er

In onze interviews met ZZP’ers vonden we verschillende onderwerpen waarmee de meeste winst valt behalen op het gebied van gezondheid en het voorkomen van een burnout. Dit is de top 3:

  1. Meer uit je slaap halen
    Beter slapen is dé manier om de energie, die je overdag nodig hebt, in voldoende mate op te laden. Als je beter slaapt, voel je je niet alleen beter, je presteert ook beter. Maar wat doe je als je ‘slaap zoekende’ bent? Dan is dit natuurlijk een frustrerend advies. Je ligt niet voor je lol wakker. Maar je kan hier gelukkig ook echt wat aan doen. Er zijn goede methodes die makkelijk toepasbaar zijn en tot een beter slaappatroon leiden. 

  2. Meer tijd nemen om een eerlijk gesprek te voeren over hoe het echt met je gaat
    Het gevoel dat je altijd maar moet uitstralen dat het goed gaat en überhaupt geen tijd hebben voor zelfreflectie, kun oplossen door regelmatig een goed gesprek met iemand die jouw wereld kent. Iemand die snapt waar je mee bezig bent en weet wat jij ervaart. Veel zzp’ers snakken ernaar maar het mag niet te veel van je kostbare tijd in beslag nemen. Combineer daarom een dergelijk gesprek met een andere activiteit. Dat praat meestal makkelijker en lucht bovendien ook meer op.

  3. Meer aandacht voor stressvolle onderwerpen specifiek voor vrouwelijke ondernemers zoals kinderen krijgen of de overgang
    Vrouwen weten als geen ander dat bepaalde periodes in hun leven het ondernemerschap minder makkelijk maken. Denk aan zwangerschap,  een bevalling, de overgang, etc. Het zijn onderwerpen waarbij de vrouwelijke ondernemer - meer dan mannen - extra ondersteuning goed kan gebruiken. 

 

De oplossing: In topconditie met Werk In Vorm

Met deze onderwerpen zijn we vervolgens aan de slag gegaan om dienstverlening te ontwikkelen voor en vooral ook door de ondernemer. Op deze manier konden we diensten ontwikkelen die aansluiten bij de belevingswereld van de ZZP-er en die rekening hielden met hun specifieke behoeftes.

Op basis van deze uitgangspunten zijn we gaan bouwen aan de eerste versie van Werk In Vorm. Een platform dat is ontwikkeld door en voor ZZP’ers om te helpen bij de preventie van burnout. Het platform heeft als missie om de zzp’er in Nederland in topconditie te brengen én te houden. Zodanig dat zij het maximale uit zichzelf en daarmee uit hun business kunnen halen. 

Vooral het samen met ondernemers ontwikkelen van dit platform was bijzonder leerzaam. Vooral het ontwikkelen van oplossingen specifiek voor zelfstandigen had hier bijzonder veel baat bij. Zo bieden we op het platform een dienst aan waarbij je een combinatie van coaching en wandelen gebruikt om meer reflectie te krijgen op je werk. Een ander voorbeeld is als je weinig energie hebt, dan kunnen we je met een slaapcoach helpen dit eenvoudig op te lossen. Dit past voor veel ondernemers veel beter dan een afspraak bij de psycholoog. 

Het Werk in Vorm platform is nu live

Afgelopen week hebben we de eerste stap gezet. De eerste versie van Werk In Vorm is live, en jij kan deze als Gekko gebruiker als 1 van de eersten zien. Dit is natuurlijk pas de start, want er zijn nog veel meer manieren waarop we ZZP-ers kunnen helpen met onze dienstverlening. En mocht je hier opmerkingen over hebben, dan stellen we die altijd bijzonder op prijs.

Sowieso zullen we volgende week verder ingaan een van de belangrijkste punten van aandacht: Haal meer uit je slaap! Stay tuned en kom snel terug voor tips en tricks op dit gebied.

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Werk In Vorm, een initiatief van Nationale Nederlanden en Movir. Werk In Vorm biedt een platform om de body en business van zzp’ers in balans te brengen. Met als doel dat jij als zzp'er beter in je vel zit zodat je het beste uit jezelf en je bedrijf kan halen. Zo kwam dit platform tot stand door ondernemers voor ondernemers.

Business tips